Post Format

คนซึมเศร้าเค้าอยากฟังอะไร

สืบเนื่องจากว่าวันนี้ไปเจอพี่แอนมา แล้วพี่แอนก็เปรยๆ ว่าทุกวันนี้กระแสเรื่องคนซึมเศร้ามันเริ่มมีเยอะ ทุกครั้งที่มีคนอ่อนแอก็แพ้ไปก็จะมีข้อมูลออกมาเยอะแยะมากมายว่า ห้ามพูดคำเหล่านี้ให้คนเป็นซึมเศร้าฟังนะ ยกตัวอย่างเช่น สู้ๆ นะ ไปนั่งสมาธิมั้ย คนอื่นลำบากกว่าเค้ายังมีชีวิตได้ และอื่นๆ อีกมาก ซึ่งในแง่คนที่ต้องอยู่กับคนซึมเศร้าอ่านแล้วก็คงเกาหัวแกรกๆ แล้วกูจะพูดยังไงได้บ้างวะ แล้วคนซึมเศร้าเค้าอยากฟังอะไร?

ก็มาคิดๆ แล้วก็บอกพี่แอนไป พี่แอนก็บอกว่าเขียนบล็อกสิ เอาล่ะเข้าเรื่อง

คนซึมเศร้าเค้าอยากฟังอะไร

อย่างที่ยกตัวอย่างไปประโยคทั้งหมดมันช่วยเยียวยาจิตใจคนไม่ได้จริงๆ แหละ มีคนอธิบายไว้แล้วว่ามันเหมือนประโยคพูดไปส่งๆ สู้ๆ นะ เดี๋ยวก็ผ่านไปได้นะ คือไม่ได้ดูเลยว่าคนซึมเศร้าตอนนั้นเค้าอาจจะหมดกำลังใจที่จะสู้ อะไรทำนองนี้

ถ้าอยากจะเข้าใจคนซึมเศร้าเอาจริงๆ ก็ไม่ยากไม่ง่าย อย่างน้อยๆ ต้องทำความเข้าใจในสองประเด็นนี้ก่อนคือ

1. คนซีมเศร้าบางครั้งก็อยากให้คนเข้าใจเค้า แต่บางทีเค้าก็ไม่เข้าใจตัวเอง
2. การกระทำและความคิดบางอย่างของคนซึมเศร้า มันอาจจะไม่เหมือนสิ่งที่คนปกติคิดกัน บางเรื่องเค้าอาจจะอ่อนไหว เค้าอาจจะเสียใจกับเรื่องอะไรบางอย่างมากจนเกินไป หรืออาจจะโกรธแค้นอาฆาตปล่อยวางอะไรไม่ได้ ซึ่งมันไม่แปลกมั้ย? บางคนกลัวแตงกวา กลัวมะเขือเทศ กลัวรู เราบอกว่าเค้าแปลกและไม่ควรทำมั้ยก็คนมันกลัว? ก็นี่แหละตรรกะคล้ายๆ กัน

คนซึมเศร้าอยากฟังอะไร

คนซึมเศร้าจริงๆ มีหลายแบบ บางคนไม่พูดไม่เล่า เก็บตัวอยู่ในโลกของตัวเอง ชั้นคิดว่าชั้นอาการดีแล้วชั้นจะออกมาเจอโลก คนแบบนี้ยากหน่อยถ้าจะพูดจะคุยให้เค้าเล่า แต่ถ้ามีโอกาส ก็ลองเสนอตัวอย่างจริงใจดู แกมีเรื่องอะไรอยากระบาย เราฟังได้จริงๆ นะ

ถ้าเค้าเล่าก็ลองฟังแต่อย่าตัดสินเค้า คืออย่างที่บอกอะการกระทำของบางคนถึงมันจะแปลกและถ้าเป็นเราเราก็คงไม่ทำ แต่เค้าทำมันก็ไม่แปลกนะ แต่ถ้าเค้ารู้แล้วล่ะว่าสิ่งนี้ทำให้ชีวิตเค้ามีปัญหา ก็ลองให้เค้าไล่เรียงหาสาเหตุดู

เหตุผลอะไรที่ทำให้ทำอย่างนี้ ถ้าตอบเหตุผลไม่ได้ ก็ให้ลองคิดดู คิดยังไงถึงทำแบบนี้ แล้วตอนที่ทำแบบนี้รู้สึกยังไง เรื่อง
นี้เราควรจะแก้ที่ตรงไหน

สมมติเราได้รับความเจ็บช้ำน้ำใจจากคนอื่น เราไม่สนใจคนอื่นได้มั้ย

ถ้าเราทำอะไรแล้วเรารู้สึกผิดมาก เราให้อภัยตัวเองได้มั้ย

ถ้าเรารู้สึกทุกข์ทรมานมากไม่อยากมีความสุขเลย ทำยังไงถึงจะมีความสุข งั้นอย่าไปต่อต้านความรู้สึกนี้ได้มั้ย
จริงๆ มันจะมีสมการ suffering = pain × resistance แปลว่า ยิ่งทุกข์ ยิ่งต่อต้านความทุกข์ ก็จะยิ่งเจ็บปวด ดังนั้นถ้าไม่ต้าน ก็ปล่อยไป ก็ทุกข์อะ แล้วไง รับรู้มัน แต่ไม่ตัดสินมัน ความทุกข์มันก็อาจจะเบาบางลงได้

ยากมั้ยยากแหละ ยากกว่าโยนคำพูดไปว่า สู้ๆ นะ มากเลย แต่เชื่อเถอะว่า ถ้าเราฟังแบบใช้หัวใจฟังจริงๆ พยายามเข้าใจเค้า ไม่ตัดสินเค้า ชี้แนะเค้าได้บ้าง ถ้าเค้ารับฟัง เราเชือว่ามันเข้าถึงใจคนซึมเศร้าได้นะ มันไม่มีใครเข้าใจใครได้ 100% อยู่แล้ว แต่เข้าใจแค่ซัก 5% 10% มันก็เพียงพอแล้วที่จะเยียวยาจิตใจใครซักคนให้ยังพอจะมีความสุขกับโลกใบนี้

ท้ายที่สุดอย่าลืมชักชวนให้ไปหาหมอ บางทีกินยาก็ช่วยได้ แต่ตอนคุยกับหมอก็ต้องเล่าอาการให้หมอฟังอย่างจริงใจนะ ขนาดป่วยกายถ้าไม่เล่าอาการเค้าก็วินิจฉัยไม่ได้ถูกมะ อันนี้ก็เหมือนกันแหละ เซมเคส

สรุปถ้าอยากจะคุยกับคนซึมเศร้า
– อย่าตัดสิน อย่าคิดว่าสิ่งที่เค้าคิดเค้าทำมันผิดหรือไร้สาระ
– พยายามทำความเข้าใจ
– ชี้แนะได้บ้างในจังหวะที่เค้ารับฟัง
– ชวนไปหาหมอกินยา

เฟรมเวิร์กในการพูดคุย
– เค้าเล่าเหตุการณ์ที่ทำให้เค้าเป็นทุกข์
– ให้เค้าลองคิดว่าเค้าคิดอะไรถึงทำแบบนั้น ทำแบบนั้นแล้วเค้ารู้สึกอะไร
– สาเหตุของเรื่องมันอยู่ที่ตรงไหน ถ้าเป็นปัญหาภายนอก แก้ที่ตัวเองได้มั้ย ถ้าเป็นปัญหาที่ตัวเอง แก้ที่ตัวเองได้มั้ย
– เอาจริงๆ สองอันบน มันก็คืออริยสัจ 4 และ ไม่มีอะไรจะทำร้ายเธอได้เท่ากับเธอทำตัวของเธอเองอะนะ
– โกรธเกลียดตัวเองจังเลย ให้อภัยตัวเองได้มั้ย
– ทำไมฉันไม่มีความสุขเลย ฉันทุกข์ๆๆๆ มาก ฉันอยากมีความสุข แต่เธอ เธออยากมีความสุขจนตอนนี้ทุกข์มากไปรึเปล่า ทุกข์ก็รู้เท่าทันตัวเอง ทุกข์ แต่อย่าไปจมกับมัน อย่าต่อต้านมัน แค่นี้พอ ทำแค่นี้ก่อน
– ทั้งหมดนี้แค่สรุป ถึงเวลาจริงๆ มันยากและต้องใช้ศิลปะในการคุยเยอะเลย
– ทั้งหมดนี้มันอาจไม่ได้ผล 100% ถ้าคุยแล้วรู้สึกว่าไม่รู้จะยังไงแล้วโว้ยจริงๆ ก็บอกไปเลยว่า เราอาจจะไม่เข้าใจสิ่งที่แกเป็นทั้งหมด แต่เราเป็นห่วงแกมากนะเว้ย มีอะไรก็มาระบายกับเราได้ เราจะรับฟังแกอยู่ตรงนี้ แค่นี้ก็พอแล้ว

ตามนั้น ตัดจบ ฮ่าๆ นึกอะไรได้จะมาต่อ ถ้าสงสัยอะไรก็เมนต์ถามได้ ถ้าไม่ลืมจะมาตอบ

Comments